Web Sitesi Erişilebilirlik Testi Nasıl Yapılır?

Erişilebilirlik Testi Neden Gerekli?

Web erişilebilirlik testi, sitenizin engelli bireyler tarafından kullanılabilir olup olmadığını değerlendiren sistematik bir süreçtir. Genelge 2025/10 ile yasal zorunluluk haline gelen WCAG 2.2 uyumluluğunu sağlamak için düzenli testler yapmanız gerekmektedir.

Erişilebilirlik testi iki ana kategoriye ayrılır: otomatik testler ve manuel testler. Kapsamlı bir değerlendirme için her iki yöntemin birlikte kullanılması önerilir.

Otomatik Erişilebilirlik Testi

Otomatik test araçları, web sitenizi WCAG kriterlerine göre tarayarak sorunları tespit eder. Bu araçlar hızlı sonuç verir ancak tüm sorunları yakalayamaz (yaklaşık %30-40 kapsam).

Klariqa ile Otomatik Test

Klariqa'nın ücretsiz WCAG test aracı ile web sitenizin erişilebilirlik durumunu 30 saniyede değerlendirebilirsiniz:

1. Klariqa.com ana sayfasına gidin
2. Web sitenizin URL'sini girin
3. "Ücretsiz Analiz Et" butonuna tıklayın
4. 30 saniye içinde detaylı sonuçlarınızı görün

Test sonucunda risk skoru, kritik hatalar, yasal risk seviyesi ve düzeltme önerileri içeren kapsamlı bir rapor alırsınız.

Diğer Otomatik Test Araçları

• axe DevTools: Tarayıcı eklentisi olarak çalışan popüler bir erişilebilirlik test aracı
• WAVE: Web sayfalarını görsel olarak değerlendiren ücretsiz araç
• Lighthouse: Google Chrome'un yerleşik performans ve erişilebilirlik denetim aracı
• Pa11y: Komut satırı tabanlı otomatik test aracı

Manuel Erişilebilirlik Testi

Manuel testler, otomatik araçların yakalayamadığı sorunları tespit etmek için kritik öneme sahiptir. Aşağıdaki adımları izleyerek kapsamlı bir manuel test gerçekleştirebilirsiniz:

1. Klavye Navigasyon Testi

Fareyi kullanmadan sadece klavye ile sitenizi gezmeyi deneyin:

• Tab tuşu: Sayfadaki etkileşimli öğeler arasında gezinin
• Enter/Space: Butonları ve bağlantıları etkinleştirin
• Escape: Modal ve açılır menüleri kapatın
• Ok tuşları: Menüler ve sekmeler arasında gezinin

Kontrol edin: Tüm işlevlere erişebildiniz mi? Odak göstergesi her zaman görünür mü? Klavye tuzağına düştünüz mü?

2. Ekran Okuyucu Testi

Bir ekran okuyucu ile sitenizi deneyimleyin:

• Windows: NVDA (ücretsiz) veya JAWS
• macOS: VoiceOver (yerleşik)
• Mobil: TalkBack (Android) veya VoiceOver (iOS)

Kontrol edin: Görseller doğru şekilde okunuyor mu? Başlık hiyerarşisi mantıklı mı? Form alanları anlaşılır mı?

3. Görsel Kontrast Testi

Metin ve arka plan arasındaki kontrast oranını kontrol edin:

• Normal metin: minimum 4.5:1 oranı
• Büyük metin (18px+ veya 14px+ kalın): minimum 3:1 oranı
• Etkileşimli öğe sınırları: minimum 3:1 oranı

4. Yakınlaştırma Testi

Tarayıcıyı %200 ve %400 oranında yakınlaştırarak test edin:

• İçerik okunabilir kalıyor mu?
• Yatay kaydırma gerekiyor mu? (olmamalı)
• Öğeler üst üste biniyor mu?

5. Mobil Erişilebilirlik Testi

• Dokunma hedefleri yeterli boyutta mı? (minimum 24x24px)
• Yatay modda içerik düzgün görünüyor mu?
• Pinch-to-zoom engellenmiş mi? (engellenmemeli)

Test Sonuçlarını Değerlendirme

Test sonuçlarını WCAG seviyelerine göre önceliklendirin:

1. Seviye A sorunları (Kritik): Hemen düzeltilmeli - kullanıcıların siteyi hiç kullanamamasına neden olur
2. Seviye AA sorunları (Önemli): Kısa vadede düzeltilmeli - yasal uyumluluk için gerekli
3. Seviye AAA sorunları (İyileştirme): Uzun vadede ele alınabilir - en iyi deneyim için önerilir

Düzenli Test Takvimi

Erişilebilirlik testlerini düzenli olarak tekrarlamanız önerilir:

• Her sprint/güncelleme sonrası: Yeni eklenen özelliklerin otomatik testi
• Aylık: Kapsamlı otomatik tarama
• Üç ayda bir: Manuel test ve ekran okuyucu değerlendirmesi
• Yılda bir: Profesyonel erişilebilirlik denetimi

Klariqa ile Sürekli İzleme

Klariqa'nın KOBİ paketi ile web sitenizin erişilebilirlik durumunu sürekli izleyebilir, sorunlar oluştuğunda anında bildirim alabilir ve detaylı PDF raporlar ile uyumluluğunuzu belgeleyebilirsiniz.

Sonuç

Web erişilebilirlik testi, sitenizin tüm kullanıcılar için erişilebilir olmasını sağlamanın temel adımıdır. Otomatik ve manuel testleri birlikte kullanarak kapsamlı bir değerlendirme yapın ve düzenli test takvimi ile uyumluluğunuzu koruyun.